Bardzo ważnym punktem w literaturze podejmującej motyw Rosji, są podróże na Syberię. Znajdujemy w książkach bogate opisy tej krainy geograficznej. Najpełniej widzimy je w Anhellim. Biografia głównego bohatera została pomyślana jako syntetyczny żywot polski. Jest też Anhelli opowieścią o niszczącej sile cierpienia. Społeczność sybirskich przesiedleńców rozpada się moralnie, ginie we wzajemnej nienawiści, spustoszona rozpaczą i brakiem wiary w sens poniesionych ofiar.
Dlatego owi sybiracy są właściwie alegorią emigracji polistopadowej, jej zajadłych sporów, kłótni i porachunków, a więc zarazem aktualną wypowiedzią poety o jego współczesności. Podróż po białym piekle, jak określa Syberię bohater, zdaje się wędrówką iście dantejską. Bezludny, wrogi kraj staje się również cmentarzyskiem dla Polaków. Dlatego też Anhelli wątpi w celowość poświęceń i wyrzeczeń, umiera przecież w czarną syberyjską noc, nie wsparty żadnym proroctwem czy znakiem dowodzącym, iż ofiara czystego serca jest konieczna w rachunku odkupienia. Podróżom Polaków na Syberię został również poświęcony Ustęp z „III części Dziadów” Adama Mickiewicza.
Copyright @ 2010 Podróże kształcą